Ga naar de inhoud
Zoeken

Jongeren in de regio Utrecht: alcoholgebruik en roken verder gedaald

Dit blijkt uit onderzoek van GGD regio Utrecht onder bijna 17.000 jongeren van klas 2 en 4 van het voortgezet onderwijs.

In de regio Utrecht is vanaf 2007 een dalende trend te zien in het alcoholgebruik en roken onder jongeren van klas 2 en 4 van het voortgezet onderwijs. Tussen 2015 en 2019 is die daling wel minder sterk. ‘NIX18’ is nog niet de norm. Gericht beleid om het alcoholgebruik en roken verder terug te dringen onder jongeren blijft nodig. Dit blijkt uit de Gezondheidsmonitor Jeugd die GGD regio Utrecht in het najaar van 2019 uitvoerde in opdracht van de gemeenten. Bijna 17.000 jongeren van klas 2 en 4 van het voortgezet onderwijs vulden de digitale vragenlijst in. Gemeenten kunnen de resultaten van deze monitor gebruiken om richting te geven aan hun beleid en interventies ter bevordering van een gezonde ontwikkeling van de jeugd.

GGD regio Utrecht voert de Gezondheidsmonitor Jeugd sinds 2007 om de vier jaar uit. Vanaf 2015 doen alle GGD’en in Nederland hier aan mee. Dit doen zij in samenwerking met GGD GHOR Nederland en het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). De Gezondheidsmonitor Jeugd is een grootschalig vragenlijstonderzoek naar de gezondheid, het welzijn en de leefstijl van middelbare scholieren in klas 2 en 4. De GGD’en geven hiermee uitvoering aan de wettelijke taak van gemeenten om de gezondheidstoestand van de jeugd te monitoren. 

Aantal jongeren dat drinkt daalt, maar jongeren drinken nog steeds te veel

Het recente alcoholgebruik van middelbare scholieren van 13 tot 17 jaar in de regio Utrecht daalde van 45% in 2007 naar 23% in 2019. In de regio Utrecht drinken minder jongeren alcohol dan gemiddeld in Nederland: 23% van de jongeren in de regio Utrecht dronk alcohol in de maand voorafgaand aan het onderzoek. Het landelijk gemiddelde ligt op 26%. Sinds 2015 gaat de daling van het alcoholgebruik van deze NIX18-doelgroep (jongeren onder de 18 jaar) echter minder hard. 

Hoewel minder jongeren alcohol drinken, blijkt uit de nieuwe cijfers dat áls jongeren drinken, zij onverminderd veel drinken. Twee op de drie jongeren die de maand voorafgaand aan het onderzoek alcohol dronken, deden in diezelfde periode aan binge-drinken (vijf of meer glazen bij één gelegenheid drinken). Dit aandeel is sinds 2007 gelijk gebleven. Ouders zijn naast jongeren zelf een belangrijke doelgroep bij alcoholpreventie: vier op de tien alcohol drinkende jongeren geven aan dat hun ouders hun alcoholgebruik goed vinden of er niets van zeggen. Jongeren drinken ook het meest in huiselijke setting: 74% geeft aan meestal bij vrienden te drinken en 39% thuis.

Jongeren roken steeds minder

Het percentage jongeren van 13 tot 17 jaar in de regio Utrecht dat ooit (een hele sigaret) gerookt heeft, daalde van 36% in 2007 naar 8% in 2019. Ook het aantal dagelijkse rokers daalde in die periode: van 9% naar 2%. Hiermee komt een Rookvrije Generatie in zicht. Evenals bij het alcoholgebruik gaat de daling van tabakgebruik sinds 2015 wel minder hard. Er zijn verschillen in roken tussen jongeren naar opleidingsniveau. Zo rookt 4,2% van de scholieren op het VMBO basis-/kaderberoepsgericht versus 0,6% op het VWO. 

Blijvende inzet op verder terugdringen alcoholgebruik en roken jongeren nodig

De afgelopen jaren hebben GGD en gemeenten in de regio Utrecht stevig op het voorkómen van alcoholgebruik bij jongeren ingezet. Dit gebeurt onder andere door de inzet van toezicht en handhaving, voorlichting aan ouders, regionale campagnes als IkPas (gericht op ouders/volwassenen), ‘NIX zonder ID’ en programma’s op scholen (Gezonde School-aanpak). Hierbij wordt samengewerkt met scholen, sportverenigingen, ouders, jongerenwerk en verslavingszorg. Hoewel de cijfers een flinke vooruitgang laten zien is NIX18 nog niet de norm. Gericht beleid om het alcoholgebruik verder terug te dringen onder jongeren blijft nodig. 

Wat betreft het roken onder jongeren komt een Rookvrije Generatie in zicht. Het komende jaar geeft de GGD een extra impuls aan het realiseren van een Rookvrije Generatie in de regio Utrecht.

Actief aan de slag in gemeenten en op scholen 

Het onderzoek is in het najaar van 2019 uitgevoerd door GGD regio Utrecht onder bijna 17.000 leerlingen van klas 2 en 4 van het voortgezet onderwijs. De komende maanden bespreekt de GGD de lokale resultaten met de gemeenten om na te gaan waar lokaal en regionaal kansen liggen om de gezondheid, het welbevinden en de leefstijl van jongeren te verbeteren.