Ga naar de inhoud

Roken

Rookgedrag bespreken met ouders vind ik lastig. Het voelt alsof ik me bemoei met een keuze van ouders. Laatst heb ik een scholing gevolgd en nu denk ik er toch anders over. Wat heb ik allemaal geleerd tijdens de scholing?

Roken tijdens zwangerschap

Stoppen met roken geeft meer stress dan blijven roken, geven rokende zwangeren soms als argument. Echter de stress bij de ongeboren baby is hoger als een moeder doorrookt dan als zij stopt. Stress ontstaat doordat de ongeboren baby te weinig zuurstof krijgt, onder andere door het vernauwen van de vaten van de moeder. Daarom kunnen de baby’s ook te klein geboren worden. Een kleine baby geeft een gemakkelijke geboorte zou je denken, maar niets is minder waar. Een baby die te klein geboren wordt doordat de moeder gerookt heeft tijdens de zwangerschap is een zwakkere baby en daarom gaat de geboorte helemaal niet makkelijker. Roken is één van de belangrijkste beïnvloedbare factoren om babysterfte te voorkomen. Per jaar overlijden 60 baby’s omdat hun moeder rookt tijdens de zwangerschap. En als de baby ondanks het roken van de moeder een goed geboortegewicht heeft, heeft de baby alsnog op latere leeftijd een hoger risico op leer- en gedragsproblemen, zoals ADHD, overgewicht, longproblemen en kanker tijdens de kindertijd, bijvoorbeeld leukemie. Kinderen waarvan beide ouders roken hebben driemaal zoveel kans om zelf later ook te gaan roken. Ik heb geluk dat ik zelf niet rook. Mijn vader heeft namelijk gerookt toen ik kind was. 

Buiten roken

Consequent buiten roken met een gesloten deur is jarenlang het advies geweest naar rokende ouders. Inmiddels weten we dat buiten roken niet voorkomt dat schadelijke stoffen uit de rook het huis binnen komen en dat kinderen blootgesteld worden aan derdehands tabaksrook. Onder derdehands rook verstaan we de schadelijke stoffen uit tabaksrook die neerslaan op kleding, lichaam, vloer, meubels en spullen zoals speelgoed. Juist jonge kinderen zijn extra gevoelig voor derdehands rook, omdat zij over de vloer kruipen, voorwerpen in hun mond stoppen en lichamelijk contact hebben met hun (rokende) ouders of familie. Ook wanneer altijd buiten gerookt wordt, kunnen kinderen toch in hoge mate blootgesteld worden aan derdehands rook. Rook komt binnen via open deuren en ramen en ook brengen rokers de schadelijke stoffen binnen via hun haren, kleding en huid. De derdehands rook kan vervolgens maanden tot jaren in huis blijven hangen. Omdat de blootstelling vaak langduriger is dan aan tweedehands rook, zou derdehands rook schadelijker voor de gezondheid kunnen zijn. Blootstelling aan schadelijke stoffen in gezinnen waar buiten wordt gerookt is vijf tot zeven keer zo hoog als in gezinnen met niet-rokende ouders. Het daadwerkelijk stoppen met roken door beide ouders is de enige maatregel die kinderen tegen het meeroken beschermt. 

Roken is een verslaving

Ondanks alle nadelen van het roken, is het voor ouders die roken heel lastig om te stoppen. Roken is op een gegeven moment geen keuze meer, maar een verslaving, en wat voor verslaving. De werking van nicotine op het beloningssysteem is vergelijkbaar met die van middelen als heroïne en cocaïne. Hoe sneller een stof bij het beloningscentrum in de hersenen aankomt, hoe verslavender het middel kan zijn. Bij het snuiven van cocaïne duurt dit twee tot drie minuten. Bij het roken van tabak duurt dit zeven tot tien seconden. 

Uitdaging

Rookgedrag bespreken met ouders is lastig, maar het is erg belangrijk de uitdaging aan te gaan. Roken is vaak geen keuze, maar een verslaving. Roken van de ouders heeft een belangrijke invloed op de gezondheid van de ouder én van het kind. Rookgedrag bespreken in een consult is niet bemoeizuchtig naar ouders toe, roken niet bespreken is juist nalatig naar de kinderen.

Rosanne van der Lugt