Ga naar de inhoud

De meerderheid vaccineert wél en twijfelt niet.

“Zijn er veel mensen die niet vaccineren?” is een vraag die mij de laatste tijd vaak gesteld wordt. Deze vraag vind ik vergelijkbaar met de vraag “Zijn drie haren veel?”. Het treffende antwoord van Toon Hermans op de laatste vraag luidt: “Op je hoofd niet, maar in de soep wel.” Of iets veel is, hangt af van in welk kader je het bekijkt. En dat is met de vaccinatiegraad precies hetzelfde.

Op 20 augustus sloeg de WHO alarm over de grootste mazelenepidemie in tien jaar. De vraag is of er de komende jaren meer van dit soort epidemieën volgen, want in Nederland is de vaccinatiegraad het afgelopen jaar opnieuw gedaald. Maar over welke cijfers hebben we het eigenlijk? 

Als je landelijk kijkt naar de cijfers zie je dat voor elf ziektes waartegen gevaccineerd wordt de vaccinatiegraad boven de 90% ligt. Alleen voor de HPV is de vaccinatiegraad maar 45,5% en is er een daling te zien van 8% ten opzichte van vorig jaar. Aldus, de vaccinatiegraad is voor de meeste ziektes waartegen wordt gevaccineerd nog steeds hoog maar daalt de laatste jaren licht.

Zelf heb ik in augustus 2018 116 kinderen tussen de 0 en 12 jaar gezien. Omdat de HPV- vaccinatie pas met 13 jaar wordt gegeven, heb ik deze niet meegenomen in mijn telling. Van deze 116 kinderen zijn er 5 kinderen waarvan de ouders bewust hebben gekozen voor een aangepast vaccinatieschema. Bij 4 van de 5 kinderen is er wel gestart met vaccineren, alleen later dan de gebruikelijke twee maanden (één kind met 7 maanden, twee met 12 maanden en eentje met 2 jaar). Bij slechts één kind hebben ouders besloten helemaal niet te vaccineren. Oftewel >99% van de kinderen die ik in augustus op mijn spreekuur heb gezien is uiteindelijk wél gevaccineerd! 

Natuurlijk is het geen goede zaak dat de vaccinatiegraad een dalende trend laat zien. Een hoge vaccinatiegraad is belangrijk. Wanneer veel mensen zijn ingeënt tegen een infectieziekte, komt deze ziekte minder vaak voor (groepsbescherming). Ook kwetsbare mensen en mensen die (nog) niet zijn ingeënt, lopen dan minder risico de ziekte te krijgen. Ze worden beschermd door de ingeënte groep. Om dit effect te behouden is het belangrijk dat zoveel mogelijk mensen zijn ingeënt. 

Vaccinaties hebben in Nederland veel levens gered en veel leed voorkomen. Uit recent onderzoek van epidemioloog Maarten van der Wijhe van de Rijksuniversiteit Groningen blijkt dat onder mensen die geboren zijn tussen 1953 en 1992 naar schatting zes- tot twaalfduizend sterfgevallen zijn voorkomen dankzij het Nederlandse vaccinatieprogramma.

Ik denk dat het belangrijk is dat de overgrote meerderheid van de mensen die vaccineren meer aan het woord komen. In de media komen namelijk vooral de twijfelaars aan het woord, terwijl de overgrote groep mensen die wel vaccineert zwijgt. Goed om te zien vind ik het dat er inmiddels een vloedgolf van Twitterberichten op gang is gekomen via #ikvacccineer van artsen die aangeven hun kind wél te vaccineren. 

Als je de vaccinatiegraad bekijkt in de loop van de tijd is het geen goede trend dat de vaccinatiegraad daalt. Ook als je de vaccinatiegraad vergelijkt met dat wat nodig is voor een goede groepsbescherming is het gevaarlijk als de vaccinatiegraad daalt onder deze grens. Toch moeten we niet vergeten dat ondanks dit alles de overgrote meerderheid van de ouders hun kind gewoon vaccineert en hier niet over twijfelt.

Rosanne van der Lugt, jeugdarts