Ga naar de inhoud

Rook en roet bij branden

Is er brand bij u in de buurt? Ga dan niet buiten in de rook staan. Als de rook bij uw huis komt, sluit dan ramen en deuren en schakel indien mogelijk uw ventilatiesysteem uit. Help mensen in uw omgeving om ook uit de rook te blijven.

Is een chemische brand erger dan een gewone brand?

Veel mensen denken dat rook van een brand met chemische stoffen veel gevaarlijker is dan rook van een gewone brand. Een begrijpelijke gedachte, maar het verschil is vaak klein. Alle rook kan schadelijk zijn. Schone rook bestaat niet. Ook rook die niet van een brand komt, bevat giftige stoffen. Bij het verbranden van chemische stoffen, afval, papier, schoon hout, kaarsen, wierook, tabak of tuinafval komen in alle gevallen chemische stoffen vrij.

Gezondheidsrisico's van rook

De directe gevolgen van het inademen van kleine hoeveelheden rook zijn geprikkelde  ogen, neus, keel en luchtwegen. Dit kan dan  leiden tot tranen en hoesten. Hoe groter de hoeveelheid rook die u inademt, hoe sneller deze klachten optreden en hoe heftiger u ze ervaart. Deze klachten verdwijnen vaak snel weer zodra u in de frisse lucht bent en geen rook meer inademt. Bij personen met (over)gevoelige luchtwegen, bijvoorbeeld door astma, kan er een benauwd gevoel en kortademigheid optreden.

Wanneer er specifieke stoffen vrijkomen, kunnen deze op hun beurt weer bepaalde gezondheidseffecten teweeg brengen. Als er specifieke stoffen vrijkomen waarmee rekening moet worden gehouden (bijvoorbeeld asbest of dioxine) zal dit gecommuniceerd worden.

Heeft u blijvende gezondheidsklachten na het inademen van rook? Ga dan naar uw huisarts.

Wat kunt u zelf doen om inademing van rook te voorkomen?

Blijf bij een brand uit de rook. Ga niet kijken bij een brand of ga aan de kant staan waar de rook van u afwaait. Als het niet lukt uit de rook te blijven, span u dan zo min mogelijk in. Bij meer inspanning ademt u meer lucht in en dus ook meer rook. Als de rook bij uw huis komt, sluit dan ramen, deuren en roosters en schakel indien mogelijk de mechanische ventilatie uit. Als de rook weer weg is, ventileer dan goed door alles open te zetten.

Mocht er toch een brandlucht aan gordijnen of kleding zitten, dan kunt u deze wassen.

Gezondheidsrisico's van roet

Bij brand kan een deel van de rook achterblijven in de vorm van roet. Deze roetdeeltjes kunnen schadelijk zijn als u ze inslikt of als ze terechtkomen in de voedselketen. In roet kunnen veel verschillende chemische stoffen zitten. Het inslikken van grote hoeveelheden roet kan op langere termijn schadelijk zijn. Sommige stoffen in roet, zoals benzo(a)pyreen en dioxinen, zijn (mogelijk) kankerverwekkend.

Neergeslagen roet krijgen we vooral binnen door hand-mond-contact via vieze handen, roetaanslag op speeltoestellen. Of nadat het naar binnen gelopen is met vuile schoenen. Blootstelling is ook mogelijk via het eten van groenten waarop roet aanwezig is.

Na een brand kunnen dioxinen op het gras neerslaan. Dit verontreinigde gras kan door vee worden gegeten en vervolgens kunnen de dioxinen in hun melk terechtkomen, waardoor de dioxinen in de voedselketen terecht komen. Als gras of hooi na een brand teveel dioxinen bevat, worden deze soms vernietigd om te voorkomen dat de melk verontreinigd raakt. Soms moet bij een grote brand het vee op stal om te voorkomen dat de dieren verontreinigd gras eten.

Ook het eten van gewassen uit bijvoorbeeld moestuinen kan gezondheidsrisico’s met zich meebrengen.

Hoe verwijdert u roet?

Hoort u van de gemeente dat u zelf de verbrandingsresten en roetdeeltjes mag verwijderen? Neem dan onderstaande voorzorgsmaatregelen om blootstelling zo veel mogelijk te voorkomen:

  • Zichtbare brokstukken verwijderden met handschoenen aan en inleveren als klein chemisch afval bij uw gemeente. Is er toch huidcontact geweest met de handen? Was deze naderhand goed met water en zeep.
  • Zichtbare roetdeeltjes op auto’s, tuinmeubilair, enzovoorts  afwassen met een warm sopje.
  • Gras (van bijvoorbeeld speelveldjes of sportvelden) maaien. Het gemaaide gras verzamelen en afvoeren als normaal afval.
  • Kinderen doen vaak hun (vieze) handen of (vieze) dingen in hun mond. Hierbij kunnen ze grond en stof binnenkrijgen dat aan hun handen is blijven plakken. Daarom is het advies om plekken waar kinderen spelen te inspecteren op de aanwezigheid van brokstukken en roet. Als dit aanwezig is, moet het  worden verwijderd met warm water en zeep.
  • Schoenen afspoelen met water voordat u naar binnen gaat.
  • Zit er roet in de zandbak? Schep dit weg en vervang het door schoon zand.

Daarnaast adviseren we om geen gewassen met daarop zichtbare roetdeeltjes te eten. Als de gewassen geschild of gepeld kunnen worden, is het wel mogelijk om deze na schillen of pellen alsnog te eten. Wilt u de gewassen niet uit voorzorg weggooien, wacht dan in elk geval de adviezen af over het al dan niet veilig consumeren van gewassen die in de rook hebben gestaan.

Rol GGD

Heeft u na het lezen van bovenstaande informatie nog vragen over rook, roet en gezondheid, dan kunt u tijdens kantooruren contact opnemen met het Team Milieu en Gezondheid via telefoonnummer 030 - 850 78 79 of per e-mail:  mmk@ggdru.nl