Ga naar de inhoud

Gezondheidsklachten planten en dieren

Gezondheidsklachten door de ambrosiaplant

Ambrosia kan hooikoortsklachten veroorzaken tijdens de bloei. Hooikoorts is een allergische reactie van de slijmvliezen van neus en ogen op stuifmeel van grassen, bomen en andere planten die voor de bestuiving afhankelijk zijn van de wind. Hooikoorts veroorzaakt niezen, jeukende of tranende ogen en ‘loopneuzen’.

Wat kunt u zelf doen?

Helaas is het in Nederland niet mogelijk elk contact met hooikoorts veroorzaakt door stuifmeel te voorkomen. Wel kunt u er voor zorgen dat de Ambrosiaplant zich niet verder verspreidt door de plant te verwijderen uit uw tuin. Neem daarbij de volgende maatregelen:

  • De planten kunt u het beste in een afgesloten plastic zak stoppen en in de grijze afvalcontainer doen.
  • Om allergische (huid) reacties te voorkomen is het belangrijk om bij het handmatig verwijderen en maaien volledig dekkende kleding en handschoenen te dragen.
  • Draag bij verwijdering tijdens het bloeiseizoen (eind augustus tot oktober) ook een mondkapje en veiligheidsbril.

Rol GGD

Heeft u vragen naar aanleiding van bovenstaande informatie? Dan kunt u contact opnemen met het team Milieu en Gezondheid.

Gezondheidsklachten door de eikenprocessierups

De rups draagt brandharen bij zich. Wanneer u in contact komt met de brandharen dringen deze gemakkelijk in de huid, ogen en luchtwegen, waar ze gezondheidsklachten kunnen veroorzaken. Klachten die kunnen ontstaan zijn bijvoorbeeld jeuk, huiduitslag en irritatie aan ogen of luchtwegen.

Wat kunt u zelf doen tegen klachten na blootstelling?

Wanneer u in contact geweest bent met de rups en klachten ervaart is het belangrijk om te voorkomen dat de brandharen zich verder verspreiden. Dit kunt u doen door:

  • De huid direct na blootstelling met plakband te strippen.
  • Daarna de huid en de ogen met lauw water te spoelen. 
  • De brandharen zijn niet gemakkelijk te verwijderen uit kleding. Het beste is om besmette kleding grondig te wassen (liefst op 60ºC). 

Meestal verdwijnen de klachten binnen enkele dagen tot 2 weken vanzelf. Bij hevige jeuk kunnen middelen tegen de jeuk, zoals zalf op basis van menthol, verlichting geven. Zijn de klachten ernstiger of houden ze langer aan, dan is het verstandig naar de huisarts te gaan.

Hoe voorkomt u problemen?

Probeer direct contact met rupsen, (oude) brandharen, spinselnesten en vervellingshuidjes zoveel mogelijk te vermijden.

  • Maak kinderen attent op het gevaar van de eikenprocessierups.
  • Vermijd zo veel mogelijk de wegen waar eikenbomen met veel processierupsen staan.
  • Zorg bij een bezoek aan een natuurgebied waar de eikenprocessierups voorkomt voor goede bedekking van de hals, armen en benen en ga niet op de grond zitten. 
  • Ook oude nesten van vorig jaar bevatten veel brandharen, welke kunnen verwaaien. 
  • Als u in uw eigen tuin te maken heeft met eikenbomen met eikenprocessierupsen, ga dan niet zelf de rupsen bestrijden, maar huur daar een deskundig bedrijf voor in of vraag advies bij uw gemeente.

Rol GGD

Gaat u naar een gebied waar eikenprocessierupsen voorkomen? Of bent u in contact geweest met eikenprocessierupsen en heeft u vragen over uw gezondheid? Neem dan voor advies contact op met het team Milieu en Gezondheid.
Heeft u ergens eikenprocessierupsen gezien of wilt u informatie over bestrijding van deze rups? Neem dan contact op met uw gemeente. 

Gezondheidsklachten door de bedwants

Een beet van een bedwants kan leiden tot een allergische reactie of ontsteking van de huid. De allergische reactie treedt op na 1 tot 9 dagen en kan variëren van kleine, onduidelijke rode plekjes tot de klassieke bedwantsstriemen (meerdere bulten op een rij), die erge jeuk veroorzaken. De klachten verdwijnen volledig na enkele dagen tot weken. Op basis van de huidklachten is moeilijk te bepalen of deze afkomstig zijn van bedwantsen of dat ze een andere oorzaak hebben. In zeldzame gevallen kunnen mensen een ernstige allergische reactie ontwikkelen na de beet van een bedwants. Er is geen wetenschappelijk bewijs dat bedwantsen besmettelijke ziektes kunnen overdragen op de mens.

Herkennen van bedwantsen

In de folder bedwantsen staat uitgebreid beschreven hoe een bedwants of de aanwezigheid van een bedwants te herkennen. Ook worden er tips gegeven om de kans op het mee naar huis nemen van de bedwants te verkleinen.

Rol GGD

Voor meer informatie over bedwantsen en de determinatie en bestrijding ervan kunt u terecht bij het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen (KAD) via telefoonnummer 0317-419 660 en www.kad.nl.
Voor meer informatie over bedwantsen en gezondheid kunt u terecht bij het team Milieu en Gezondheid van de GGD regio Utrecht via telefoonnummer 030-850 78 79 of mmk@ggdru.nl.

Hoe herken ik de reuzenberenklauw?

De reuzenberenklauw maakt bladeren van minstens één tot anderhalve meter lang. De bladeren zijn grof gezaagd en diep ingesneden. Een hoogte van twee tot vier meter kan worden bereikt. Een stengeldoorsnede van tien centimeter is ook heel normaal. De reuzenberenklauw groeit op vochtige grond in de volle zon. De met een grote schermbloem getooide reuzenberenklauw is ruw behaard met brandharen. Hij heeft een buisvormige geribbelde stengel, die in tegenstelling tot de inheemse (gewone) berenklauw rood gevlekt is. In de winter zijn de holle stengels een waar toevluchtsoort voor allerlei insecten, spinnen, rupsen en larven. De grote gedroogde bloemschermen zijn populair als decoratie in bijvoorbeeld in droogboeketten.

Wat zijn de gevolgen van contact?

De tropisch aandoende plant heeft vooral op kinderen een aantrekkingskracht. De bladeren kunnen langer dan een meter worden. Je kunt je er prachtig onder verstoppen. Kinderen die onder de bladeren kruipen, komen soms met grote jeukende brandblaren thuis, zeker als ze in de zon hebben gelopen. Brandharen en sappen van de plant veroorzaken irritatie en soms blaren aan bezwete lichaamsdelen die aan de zon worden blootgesteld.

Blaren

Contact met de sappen van de reuzenberenklauw of een lichte aanraking in combinatie met zonlicht kan na 24 uur leiden tot huidbeschadiging. Eerst kunnen jeukende, rode vlekken of blaasjes ontstaan. Na enige uren kunnen deze zich ontwikkelen tot grote blaren. De blaren zien eruit als ernstige brandwonden en genezen pas na één tot twee weken. De sappen maken de huid overgevoelig voor zonlicht. Als de huid in aanraking is gekomen met het sap van de reuzenberenklauw, ga dan niet in de zon of onder de zonnebank gedurende enige dagen. Er zullen dan geen blaren ontstaan. Wel kan de huid kortdurend geïrriteerd raken.

Wat moet u doen na contact met een berenklauw? 

  • Was de huid direct af met water en zeep. Kan dit niet? Bedek de huid dan meteen. 
  • Na het afspoelen moet u de huid ook bedekken zodat er geen zonlicht op kan komen. Het is verstandig om een week uit de zon te blijven
  • Wrijf het sap niet uit over de huid en raak het gezicht niet aan.
  • Ga naar de huisarts als er toch ‘iets’ te zien is, bijvoorbeeld rode uitslag.
  • Heeft u sap in de ogen gekregen? Dan moet u uw ogen direct uitspoelen met veel water en meteen daarna contact opnemen met de huisarts.
  • Ga direct naar de spoedeisende hulp (SEH) als u het sap in de mond heeft gekregen. Dit is zeer gevaarlijk.

De gewone berenklauw is familie van de reuzenberenklauw. Deze plant lijkt sterk op de reuzenberenklauw, maar is kleiner (tot 2 meter). Ook is het blad minder scherp gekarteld. Het sap van deze plant heeft minder effect op de huid dan dat van de reuzenberenklauw, maar toch kunnen er blaren ontstaan als de huid is blootgesteld aan zonlicht.

Hoe te verwijderen?

De reuzenberenklauw in uw tuin moet u zeer voorzichtig weghalen. Het beste kunt u hiervoor een hoveniersbedrijf inschakelen. Mocht u de reuzenberenklauw toch zelf willen verwijderen, draag dan beschermende kleding (bijvoorbeeld een regenpak en rubber handschoenen) en een beschermende bril. Spoel de kleding daarna af met veel water. Voor de verwijdering van de reuzenberenklauw in gebieden waar kinderen spelen of veel wandelaars komen, kunt u de gemeente bellen.