Ga naar de inhoud

Gewasbeschermingsmiddelen

Gewasbeschermingsmiddelen zijn bestrijdingsmiddelen die worden gebruikt voor het beschermen van plantaardige producten tegen bijvoorbeeld insecten of schimmels, zowel tijdens de groei als  tijdens de opslag van deze producten. Deze bestrijdingsmiddelen kunnen voor mens en milieu schadelijke stoffen bevatten. Bij blootstelling eraan  kunnen gezondheidsklachten optreden.

Gewasbeschermingsmiddelen kunnen voor mens en milieu schadelijke stoffen bevatten. Bij directe blootstelling kunnen klachten van misselijkheid en irritatie van de huid, ogen en luchtwegen optreden. Over de schadelijke effecten op lange termijn is nog veel onduidelijk. Daarom zijn er strenge eisen gesteld aan de toelating en het gebruik van deze middelen. Ondanks deze strenge eisen bestaat er bij omwonenden van landbouwgronden ongerustheid over de gezondheidseffecten van gewasbeschermingsmiddelen. De ongerustheid heeft betrekking op diverse gewassen, maar met name op de bollen- en fruitteelt, en hangt samen met:

  • het veelvuldig en grootgebruik van gewasbeschermingsmiddelen,
  • de manieren van toepassing die leiden tot verspreiding van de middelen naar de omgeving,
  • de korte afstanden tussen behandelde landbouwgronden en woningen en andere kwetsbare objecten, zoals scholen, kinderdagverblijven of speelterreinen.

Blootstellingsonderzoek

In Nederland wonen ongeveer 90.000 mensen binnen 50 meter van landbouwgrond waar bollen- of fruitteelt plaatsvindt. Het is onduidelijk óf en hoeveel deze mensen blootgesteld worden aan gewasbeschermingsmiddelen, en of zij door eventuele blootstelling gezondheidsschade oplopen. Daarom is het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) in 2014 een ‘pilot-onderzoek’ gestart naar de blootstelling van deze omwonenden aan gewasbeschermingsmiddelen. Een pilotonderzoek is een kleinschalig onderzoek om een eerste indruk te krijgen van de situatie, en om te bepalen hoe een eventueel groter onderzoek opgezet zou moeten worden.  Meer informatie over het onderzoek is te vinden op bestrijdingsmiddelen-omwonenden.nl

Wat kunt u zelf doen om blootstelling te vermijden

  • Als in uw omgeving gewasbeschermingsmiddelen worden gebruikt kunt u uit voorzorg maatregelen nemen om blootstelling te vermijden, zoals bijvoorbeeld:
    • ramen sluiten tijdens het spuiten van de gewasbeschermingsmiddelen
    • zelf naar binnen gaan en huisdieren binnen houden tijdens het spuiten
    • de was niet buiten laten drogen
    • schoenen uitdoen voor men het huis binnengaat
    • moestuingewassen standaard met water wassen voor gebruik / consumptie
  • Wanneer u zelf gewasbeschermingsmiddelen gebruikt in uw tuin, doe dat dan altijd zorgvuldig. Gebruik de middelen volgens de aanwijzingen op de verpakking. Op de verpakking staat ook wat u moet doen wanneer er iets misgaat.

Meer informatie over gewasbeschermingsmiddelen

  • Heeft u vragen over de invloed van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen op uw gezondheid?
    Neem dan tijdens kantooruren contact op met team Milieu en Gezondheid van GGD regio Utrecht.
  • Heeft u gezondheidsklachten gerelateerd aan het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen?
    Ga dan naar uw huisarts of naar de spoedeisende hulp van het ziekenhuis. Neem zo mogelijk het product mee.
  • Heeft u vragen over het toezicht op het juist (volgens de regels) gebruik van gewasbeschermingsmiddelen of vermoedt u onjuist gebruik van gewasbeschermingsmiddelen?
    Neem dan contact op met het Klantcontactcentrum van de NVWA.
  • Uiteraard kunt u contact opnemen met eventuele telers bij u in de buurt  voor meer informatie over de door hen gebruikte gewasbeschermingsmiddelen.
  • Twijfelt u over de risico’s van een product of weet u niet hoe u ermee om moet gaan?
    Vraag dan de verkoper of fabrikant om meer informatie.

Op de website van Milieu Centraal vindt u tips om zonder chemische middelen onkruid of plagen te bestrijden. Bij vragen over toezicht op en het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen, neem contact op met het Klantcontactcentrum NVWA.