Ga naar de inhoud

Depressie en eenzaamheid

Mensen kunnen zich eenzaam voelen omdat ze geen of weinig vrienden hebben, of moeite hebben zich te verbinden met anderen,  of om intieme relaties op te bouwen. Mensen die depressief zijn hebben een neerslachtige stemming en hebben bijna geen interesse meer in de dagelijkse activiteiten. Hoe herken je dit en hoe kan het voorkomen worden?

Wat is eenzaamheid en hoe kan het worden voorkomen?

Eenzaamheid is het gemis aan verbondenheid met een ander. Het is niet hetzelfde als alleen zijn. Eenzaamheid is niet de contacten hebben die iemand voor zichzelf zou wensen. Het komt op alle leeftijden voor. Soms is het tijdelijk, bijvoorbeeld na een verhuizing. Soms is het langdurig. Iedereen is wel eens neerslachtig of gedeprimeerd. Maar als je de hele dag door somber bent, en dat gevoel houdt langer dan twee weken aan, dan kan er sprake zijn van een depressie.

Naarmate iemand ouder wordt, kan het moeilijker worden om nieuwe contacten te maken. Er kunnen steeds meer geliefde personen zoals partner, vrienden, broers en zussen wegvallen. En er kunnen steeds meer beperkingen ontstaan, bijvoorbeeld het slechter ter been worden. Vaak wordt gedacht dat alleen oudere mensen eenzaam zijn maar er zijn ook andere groepen: mensen die hun werk verliezen, hun partner verliezen (overlijden of scheiding), mantelzorgers, alleenstaande ouders, mensen met psychische problematiek.

Eenzaamheid herkennen

Het herkennen van eenzame mensen is niet altijd eenvoudig. Mensen praten liever niet over eenzaamheid en geven niet graag toe dat zij zich eenzaam voelen. Dat vraagt niet alleen om goede signalering, maar ook om samenwerking omdat oplossingen vaak geboden worden door meerdere organisaties. Belangrijk hierbij is dat naar de oorzaak moet worden gekeken en dat er verschillende manieren zijn om eenzaamheid te bestrijden; dit kan per persoon verschillend zijn.

Cijfers eenzaamheid in de regio

Uit de volwassenen- en seniorenmonitor (onderzoek van de GGD regio Utrecht, 2012) blijkt dat twee op de vijf volwassenen (40%) zich eenzaam voelt. Voor senioren is dit percentage 47%. Dit is toegenomen ten opzichte van vier jaar geleden.

Wat is depressie en hoe kan het worden voorkomen?

Er is sprake van een depressieve stoornis als iemand minimaal vijf van de onderstaande symptomen heeft, waaronder één of beide kernsymptomen, gedurende minstens twee weken.

Kernsymptomen depressie:

  • een neerslachtige stemming
  • een duidelijk verlies aan interesse in (bijna) alle activiteiten

Aanvullende symptomen:

  • eetproblemen (heel veel of heel weinig eten) of verandering in gewicht
  • slaapgebrek of juist te veel slapen
  • geagiteerd en rusteloos zijn of juist geremd
  • vermoeidheid en verlies van energie
  • gevoelens van waardeloosheid of overmatige schuldgevoelens
  • concentratieproblemen, vertraagd denken en besluiteloosheid
  • terugkerende gedachten aan de dood of zelfdoding

Depressie herkennen

Mensen die gevoelig zijn om een depressie te kunnen ontwikkelen zijn pas bevallen moeders, jongeren, (chronisch) zieken, mantelzorgers, werknemers in stressvolle beroepen, alleenstaande ouders, werklozen en ouderen.

Het herkennen van depressieve  mensen is niet altijd eenvoudig. Lichamelijke klachten kunnen soms signalen zijn van depressieve gevoelens. Dat vraagt niet alleen om goede signalering (bijv. door de huisarts), maar ook om samenwerking omdat oplossingen vaak geboden worden door meerdere organisaties. Belangrijk hierbij is dat naar de oorzaak moet worden gekeken en dat er verschillende manieren zijn om depressie te bestrijden, want  dit kan per persoon verschillend zijn.

Cijfers depressie in de regio

Uit de GGD regio Utrecht Volwassenen- en seniorenmonitor uit 2012 blijkt dat 45% van de volwassenen risico heeft op angst en depressie. Voor senioren is dit percentage 38%. Dit is toegenomen ten opzichte van vier jaar geleden.