Ga naar de inhoud

Drinkwater

Per persoon gebruiken we in Nederland gemiddeld 120 liter drinkwater per dag. Daarvan drinken we ongeveer 1,5 liter. Als dit water verontreinigd is kunnen we ziek worden. Denk onder andere aan diarree en overgeven. Om dit te voorkomen wordt het drinkwater zeer regelmatig gecontroleerd op ziekmakende stoffen en bacteriën.

De eisen voor drinkwater zorgen ervoor dat de kwaliteit ervan in Nederland goed is. Op de website van uw drinkwaterbedrijf kunt u informatie vinden over de kwaliteit van uw drinkwater.

We spreken van verontreinigd water wanneer er meer schadelijke stoffen of micro-organismen in het water zitten dan toegestaan. Er zijn twee soorten verontreinigingen:

  • chemische verontreiniging (teveel chemische stoffen in het water, zoals bijvoorbeeld lood)
  • microbiologische verontreiniging (te veel ziekmakende micro-organismen in het water, zoals bijvoorbeeld de E. coli bacterie)

Gezondheidsrisico’s door het drinken van verontreinigd water

Voor de meeste chemische stoffen, bacteriën en virussen geldt dat ze geen risico vormen voor onze gezondheid, zolang ze in kleine hoeveelheden in het water zitten. Er is pas een risico als u te veel van deze stoffen binnenkrijgt.

Drinkwater dat verontreinigd is met  ziekmakende micro-organismen kan onder andere diarree veroorzaken. Maar mensen kunnen, voornamelijk in ontwikkelingslanden, ook ernstige en levensbedreigende ziektes oplopen, zoals cholera en hepatitis A of E. Dit gebeurt met name in gebieden waar geen schoon en veilig drinkwater is.

De voornaamste bedreigingen voor de kwaliteit van het leidingwater in Nederland zijn legionella en het lood in oude loden waterleidingen. Overigens geldt voor legionella dat het risico niet gevormd wordt door drinken van het water, maar door het inademen van kleine waterdruppeltjes. Dit kan gebeuren wanneer het water verneveld wordt bij bijvoorbeeld douchen. Lees meer informatie over legionella. 

Loden waterleidingen

Loden waterleidingen komen alleen voor in huizen van voor 1960. Ook in deze huizen zijn veel loden leidingen al vervangen voor leidingen van een ander materiaal, maar nog niet in alle huizen is dit het geval. Het drinken van water uit loden leidingen vormt normaal gesproken geen gezondheidsrisico voor volwassenen en kinderen ouder dan 1 jaar. Kinderen onder de 1 jaar drinken veel in verhouding tot hun lichaamsgewicht. Wanneer flesvoeding van poedermelk wordt aangemaakt met water uit loden waterleidingen, krijgen baby’s te veel lood binnen. Dit kan leiden tot een lagere intelligentie en gedragsverandering. De effecten zijn echter nauwelijks meetbaar en de Gezondheidsraad wijst dan ook nadrukkelijk op een klein risico. Zodra kinderen ook ander voedsel krijgen – zoals fruithapjes en 'gewoon' eten – en hun lichaamsgewicht toeneemt, nemen de risico’s van lood in drinkwater af. Vanaf één jaar is er geen risico meer.

Nieuwe leidingen en kranen geven de eerste maanden van gebruik soms nog stoffen af. Deze stoffen komen in het water, waardoor de waterkwaliteit iets minder kan worden. Hoewel er in het algemeen geen sprake is van acute gezondheidsrisico’s, zijn de verontreinigingen toch ongewenst.

In enkele gevallen kan ook een bodemverontreiniging of microbiologische verontreiniging bij een kapotte waterleiding invloed hebben op de waterkwaliteit.

Wat kunt u zelf doen voor schoon leidingwater?

Tegen micro-organismen:

  • Spoel de leidingen door na de vakantie. Bent u langer dan een week weggeweest, dan is het raadzaam direct bij terugkomst alle kranen (warm en koud) een minuut open te zetten. Zo spoelt u het water weg dat tijdens uw afwezigheid in de leidingen heeft stilgestaan en waarin bacteriën kans hebben gehad zich te vermenigvuldigen. Omdat legionella kan worden ingeademd via kleine waterdruppeltjes is het verstandig om de douchekop hierbij in een emmer met water onder te dompelen of vlak bij het afvoerputje te houden.
  • Zorg ervoor dat warm water ècht warm is. Wanneer water in de boiler of combiketel niet tot tenminste 60 graden wordt verwarmd, krijgen bacteriën de kans zich te vermenigvuldigen. Ook hier vormt legionella het grootste gezondheidsrisico.

Bij loden leidingen:

  • Wanneer uw baby flesvoeding krijgt is water uit loden leidingen voor uw kind af te raden. Gebruik in dat geval gedurende het eerste jaar bronwater voor het bereiden van flesvoedingen en ander drinken. Moeders die borstvoeding geven, kunnen wel zelf gewoon water uit de kraan blijven drinken. 
  • Vervang de loden waterleidingen door koperen waterleidingen. Denk ook aan de leidingen in de tuin. 
  • Als u in een huurhuis woont, is de verhuurder verantwoordelijk voor het vervangen van de leidingen. Hij is dat echter niet verplicht. 
  • Indien de leidingen niet vervangen zijn/worden: ververs ’s morgens voor gebruik de inhoud van de leiding door de kraan 2 minuten open te zetten. Dit water kunt u wel gebruiken voor bijvoorbeeld de planten of het doorspoelen van het toilet.
  • Drink nooit warm water uit de kraan. In warm water uit loden leidingen zit meer lood dan in koud water. Als u warm water wilt drinken, neem dan koud water en verwarm of kook dit.

Heeft u nieuwe kranen? 

  • Spoel de eerste drie maanden de nieuwe kranen en leidingen dagelijks door. Het gaat om de kranen die u gebruikt bij het bereiden van voedsel of om uit te drinken. Eén minuut doorspoelen is in de meeste gevallen voldoende.
  • Heeft u een mengkraan? Kies dan voor de middelste stand bij het doorspoelen.

Rol GGD

Heeft u vragen over drinkwater in relatie tot gezondheid? Neem dan contact met ons op. Heeft u vragen over de kwaliteit van het drinkwater bij u in de buurt? Neem dan contact op met uw drinkwaterbedrijf.