Ga naar de inhoud

Asielzoekerscentra

In het werkgebied van GGD regio Utrecht bevinden zich 3 AZC’s (asielzoekerscentra) waar asielzoekers worden opgevangen zolang hun asielaanvraag wordt behandeld, of zolang zij na toekenning van een verblijfsvergunning nog geen huurhuis toegewezen hebben gekregen.

De asielzoekerscentra in onze regio

  • Utrecht (Joseph Haydnlaan), zowel een gewoon AZC als opvang voor alleenstaande minderjarige vluchtelingen (AMV locatie). 
  • Leersum (Hoogstraat) zowel een gewoon AZC als opvang voor alleenstaande minderjarige vluchtelingen (AMV locatie)
  • Amersfoort (Barchman Wuytierslaan)*.

*De locatie Amersfoort is geen AZC maar een Gezinslocatie, waar gezinnen met minderjarige kinderen worden gehuisvest nadat hun asielprocedure is afgewezen. Zij dienen zich met terugkeer naar het land van herkomst bezig te houden, en hebben beperkte bewegingsvrijheid. 

Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA)

Het COA beheert de locaties en faciliteert de ketenpartners in de opvang.  Ook de GGD speelt hierin een rol. Via een landelijke meerjarige overeenkomst verleent elke lokale GGD bepaalde diensten ten behoeve van de COA-locaties, die vanuit COA rechtstreeks aan de GGD worden gefinancierd, en dus buiten de gemeentelijke begroting vallen.

Diensten die de GGD aan COA-locaties levert:

 

Jeugdgezondheidszorg

Op de centra zelf wordt de jeugdgezondheidszorg uitgevoerd door artsen, verpleegkundigen en CB-assistenten. Bij instroom in het AZC wordt gekeken of er reeds gegevens bekend zijn en het kind al gezien is in een eerder AZC of instroomcentrum. Indien er nog niets bekend is wordt een intakegesprek en medisch onderzoek gepland waarin ook het vaccinatieschema wordt vastgesteld. Als de gegevens bekend zijn worden kinderen tot 4 jaar zeer regelmatig gezien en gevaccineerd en kinderen boven de 4 jaar worden om de 3 jaar gezien. Voor de kinderen is daarnaast ook vaker een extra zorg- en contactmoment mogelijk indien daar een indicatie voor bestaat. Dit kan naar aanleiding van een eerder contactmoment plaatsvinden maar ook door anderen (o.a. COA, GZA, school, ouder en jongere zelf) aangevraagd worden. In de keten zijn vooral de contacten met huisarts GZA, COA, GGZ, en school veelvuldig. Het Rijksvaccinatieprogramma wordt uitgevoerd, veelal met een aangepast schema omdat er geen of maar enkele vaccinaties uitgevoerd zijn. De dossierregistratie vindt evenals in de reguliere JGZ plaats in het digitale kinddossier.

Gezondheidsbevordering/gezondheidsvoorlichting

In overleg met COA, de aan het centrum gekoppelde huisartsendienst (GZA) en de betrokken GGD-medewerkers wordt jaarlijks een voorlichtingsplan opgesteld en uitgevoerd. Doel is de kennis en vaardigheden van de bewoners te vergroten, zodat zij zoveel mogelijk in staat zijn om gezonde keuzes te maken in het leven. Dit loopt uiteen van informatie over de huisarts en de zorgverzekering tot normen, waarden en wetgeving rond intermenselijke relaties. De activiteiten vinden plaats binnen de AZC’s en worden veelal per taalgroep georganiseerd, met inzet van een professionele tolk.
Daarnaast adviseert de GGD-functionaris de COA-locatiemanager rondom maatregelen ter preventie van gezondheidsproblemen bij asielzoekers, en ondersteunt zij partners in de zorgketen bij het uitvoeren van gezondheidsbevorderende interventies.

Infectieziektebestrijding

Asielzoekers zijn een risicogroep voor infectieziekten. In de landen van herkomst komen specifieke infectieziekten vaker voor waarvan sommige in Nederland niet meer voorkomen. Ook speelt mee dat asielzoekers over een mogelijk verminderde lichamelijke conditie beschikken door de moeilijke omstandigheden in het land van herkomst, de lange risicovolle reis en mogelijk seksueel geweld.
De dienstverlening infectieziektepreventie en –bestrijding voert de individuele en collectieve preventie van infectieziekten uit, volgens de richtlijnen van het RIVM.
Hieronder vallen onder andere bron- en contactopsporing, het melden van meldingsplichtige infectieziekten, zoals hepatitis B, mazelen, kinkhoest en TBC.
Daarnaast geeft de GGD het COA advies bij (mogelijke) infectieziektenuitbraken, bijvoorbeeld naar aanleiding van meldingen van COA-locatiemanagers (volgens artikel 26 Wet Publieke Gezondheid).
Landelijk signaleert en adviseert de GGD het COA over maatregelen dan wel beleidsaanpassingen in afstemming met het landelijk  netwerk voor infectieziektebestrijding.

Seksuele Gezondheid en SOA-bestrijding

Seksuele en relationele gezondheid is een belangrijk thema voor alle bewonersgroepen van AZC’s. De GGD zorgt voor een structureel aanbod  gericht op alle doelgroepen (volwassenen en pubers) waarbij vooral de jonge asielzoekers veel aandacht krijgen.  Het aanbod bestaat uit individuele- en groepsvoorlichtingen. In het programma is aandacht voor de verschillende  culturele achtergronden van de deelnemers. De voorlichtingen zijn gericht op meer kennis en vaardigheid, alsmede inzicht in de waarden en normen van de Nederlandse samenleving. Tevens wordt ook aandacht besteed aan ondersteuning van de intermediairs (hulpverleners, docenten). Dit om het draagvlak te verbreden c.q. de preventiestructuur te verbeteren rondom dit thema.

Hygiëne inspectie

Jaarlijks worden de collectieve voorzieningen van de asielzoekerscentra conform hygiënerichtlijnen van het Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid gecontroleerd. Daarover wordt gerapporteerd aan het COA. Indien nodig worden maatregelen getroffen. Wanneer in de rapportage meerdere verbeterpunten worden geconstateerd, wordt tweemaal per jaar geïnspecteerd.

Tuberculosebestrijding

De meeste asielzoekers zijn afkomstig uit Syrië en Eritrea. In Syrië komt tbc niet veel voor en daarom krijgen deze asielzoekers geen screening. Alleen asielzoekers die uit risicolanden komen krijgen een screening op tbc. Dit is vastgelegd in de Vreemdelingenwet.  Het onderzoek gebeurt door middel van een longfoto en in de meeste gevallen in één van de centrale ontvangstlocaties. Voordat de asielzoeker in de centra in onze regio geplaatst wordt heeft het onderzoek al plaatsgevonden. Indien bij een asielzoeker tbc wordt gevonden, dan wordt hij of zij daarvoor behandeld. De behandeling voor tbc is minimaal 6 maanden. Een asielzoeker met tbc mag niet worden uitgezet voordat de behandeling voltooid is.
Voor een bepaalde groep asielzoekers is er ook een vervolgscreening voor tbc. Dit is van toepassing voor de asielzoekers die afkomstig zijn uit een land waar per jaar bij 200 of meer personen per 100.000 inwoners, tbc voorkomt. Deze groep asielzoekers wordt na het onderzoek bij binnenkomst nog 4 keer en met een tussentijd van 6 maanden uitgenodigd voor een tbc-onderzoek. Wanneer de asielzoeker en een asielzoekerscentrum in de omgeving van Utrecht woont gebeurt dit vervolgonderzoek (d.m.v. een longfoto) bij de afdeling Tuberculosebestrijding van GGD regio Utrecht in Utrecht.